MPP w KSeF: jak oznaczyć split payment w FA(3)

Na fakturze FA(3) mechanizm podzielonej płatności (MPP, split payment) oznacza się polem P_18A w sekcji Adnotacje: wpisujesz 1, gdy kwota należności ogółem przekracza 15 000 zł (lub jej równowartość w walucie obcej), faktura obejmuje towary lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT i sprzedaż jest dokonana na rzecz podatnika, a w każdym innym przypadku 2. Pole jest obowiązkowe na każdej fakturze, także wtedy, gdy MPP Cię nie dotyczy.

Stan prawny na 22 października 2026.

Kiedy wpisać 1, a kiedy 2

Wszystkie trzy warunki muszą być spełnione naraz:

• kwota należności ogółem przekracza 15 000 zł; na zwykłej fakturze to kwota z pola P_15 (dokładnie 15 000,00 zł progu nie przekracza),
• faktura obejmuje dostawę towarów lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT,
• dostawa lub usługa jest dokonana na rzecz podatnika.

Tak brzmi adnotacja P_18A w schemacie, a wynika to z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT. Schemat FA(3), element P_18A Broszura FA(3), s. 55

Jeśli brakuje któregokolwiek z nich, wpisujesz 2. Na fakturze zaliczkowej, rozliczeniowej i korygującej P_15 znaczy według schematu co innego (kwota zapłaty, kwota pozostała do zapłaty, korekta kwoty), a źródła MF nie mówią, jak wtedy liczyć próg. Do płatności zaliczek ustawa stosuje przepisy ust. 1–1b art. 108a „odpowiednio” (ust. 1c; art. 19a ust. 8), a w komunikacie przelewu zamiast numeru faktury wpisuje się wyraz „zaliczka”. Adnotacja do pola w schemacie MF powtarza przy tym wyrazy „mechanizm podzielonej płatności”, a w KSeF ich odpowiednikiem jest wartość 1. Schemat FA(3), element P_18A

Przykład: klient Pani Krystyny, hurtownia, sprzedaje firmie (podatnikowi VAT) towar z załącznika nr 15 na fakturę z kwotą należności ogółem 18 450 zł. P_18A = 1. Ta sama hurtownia wystawia fakturę na 12 300 zł za taki sam towar: P_18A = 2. Ania, graficzka, fakturuje projekty logo na 20 000 zł. Kwota jest powyżej progu, ale jeśli jej usługi nie ma w załączniku nr 15, wpisuje 2.

Pełnej listy pozycji załącznika nr 15 tu nie przepisujemy. Broszura FA(3) przywołuje jego pozycje przy opisie kodów GTU: chodzi m.in. o część elektroniki, odpadów i metali.

Faktura w walucie obcej

Próg 15 000 zł obowiązuje też przy fakturach w euro czy dolarach. Kwotę przelicza się na złote według tych samych zasad, które stosujesz do podstawy opodatkowania (tak mówi adnotacja do P_18A w schemacie). Te zasady opisuje art. 31a ustawy o VAT. Co do zasady to kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego przed powstaniem obowiązku podatkowego, ale przepis przewiduje wyjątki, m.in. kurs EBC do wyboru i inną datę, gdy faktura jest wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego.

Faktura dla firmy na 4 000 EUR za towar z załącznika nr 15 przy przykładowym kursie 4,25 zł daje 17 000 zł. To powyżej progu, więc P_18A = 1. Przy przykładowym kursie 3,70 zł wyszłoby 14 800 zł i 2.

MPP obowiązkowy i dobrowolny

Co do zasady MPP jest dobrowolny: ustawa mówi, że przy zapłacie podatnicy „mogą zastosować” podzieloną płatność (art. 108a ust. 1 ustawy o VAT). Obowiązkowy jest przy zapłacie za towary i usługi z załącznika nr 15, gdy faktura przekracza 15 000 zł (art. 108a ust. 1a; z wyjątkami w art. 108a ust. 1d–1e, m.in. przy potrąceniu), a sprzedawca musi wtedy przyjąć zapłatę w MPP za fakturę objętą art. 106e ust. 1 pkt 18a (ust. 1b). Za zapłatę z naruszeniem ust. 1a ustawa przewiduje sankcję w art. 108a ust. 7. Sprzedawcy, który wystawi fakturę z naruszeniem art. 106e ust. 1 pkt 18a, grozi dodatkowe zobowiązanie w wysokości 30% podatku od pozycji z załącznika nr 15 (art. 106e ust. 12); nie stosuje się go, jeśli ten podatek zapłacono w MPP (ust. 13). Sankcja z art. 108a ust. 7 dotyczy sposobu zapłaty, nie tego, czy w przelewie jest numer KSeF. Ustawa o VAT, art. 108a (Dz.U. 2026 poz. 1263)

P_18A opisuje tylko przypadek obowiązkowy i nie jest do wyboru: schemat i broszura każą wpisać 1 przy spełnieniu trzech warunków, a „w przeciwnym przypadku – wartość „2”” (broszura, s. 55–56). Nie ma osobnej wartości dla dobrowolnego MPP. Nabywca będący podatnikiem, który dostał fakturę z VAT, może przy jej opłacaniu zastosować MPP także wtedy, gdy P_18A = 2 (art. 108a ust. 1).

Oznaczenie przy wierszu i kody GTU

Poza P_18A schemat ma dwa opcjonalne znaczniki dla pojedynczych pozycji:

• P_12_Zal_15 w wierszu faktury (FaWiersz): wartość 1 przy towarze lub usłudze z załącznika nr 15,
• P_12Z_Zal_15 w wierszu zamówienia faktury zaliczkowej (ZamowienieWiersz), z tym samym znaczeniem.

Oba można pominąć, a żaden nie zastępuje P_18A. Broszura mówi, że P_12_Zal_15 = 1 oznacza się „niezależnie czy transakcja podlega obowiązkowemu mechanizmowi podzielonej płatności czy nie podlega”, więc znacznik nie zależy od wartości P_18A. Broszura FA(3), s. 93–94 i 139

Kody GTU to osobna sprawa. GTU_05, GTU_06 i GTU_08 obejmują m.in. towary z załącznika nr 15, ale broszura opisuje GTU na fakturze jako opcjonalne, a schemat odsyła przy nich do rozporządzenia o JPK_VAT. Żadne źródło, które sprawdziliśmy, nie mówi, że kod GTU wymusza P_18A = 1. O wartości P_18A decydują próg, załącznik nr 15 i sprzedaż na rzecz podatnika. Broszura FA(3), s. 94–95

Czego przepisy i MF nie rozstrzygają

• Faktura mieszana. Gdy tylko część pozycji jest z załącznika nr 15, nie wiemy z materiałów MF, czy próg liczy się od całej kwoty należności ogółem, czy od tych pozycji. Schemat mówi o „kwocie należności ogółem” faktury, która takie towary „obejmuje”.
• Korekta. Nie znaleźliśmy opisu, jak ustawić P_18A na fakturze korygującej, zwłaszcza gdy korekta przesuwa kwotę przez próg 15 000 zł. Sam mechanizm korekty w KSeF opisujemy w poście o fakturze korygującej.

Przy fakturze mieszanej lub korekcie przez próg decyzja zależy od konkretnej transakcji, więc zapytaj doradcę podatkowego.

Przelew MPP a numer KSeF od 2027 r.

Dla płatności dokonanych od 1 stycznia 2027 r. w komunikacie przelewu MPP za fakturę z KSeF wpisuje się jej numer KSeF zamiast numeru faktury (art. 108a ust. 3 pkt 3). Szczegóły, w tym identyfikator zbiorczy dla kilku faktur, opisaliśmy w poście o numerze KSeF w przelewie.

Dla developerów: P_18A w XML

P_18A przyjmuje tylko 1 albo 2 i stoi w ściśle określonym miejscu: po P_18, przed Zwolnienie. Fragment Adnotacje dla faktury objętej obowiązkowym MPP:

<Adnotacje>
  <P_16>2</P_16>
  <P_17>2</P_17>
  <P_18>2</P_18>
  <P_18A>1</P_18A>
  <Zwolnienie>
    <P_19N>1</P_19N>
  </Zwolnienie>
  <NoweSrodkiTransportu>
    <P_22N>1</P_22N>
  </NoweSrodkiTransportu>
  <P_23>2</P_23>
  <PMarzy>
    <P_PMarzyN>1</P_PMarzyN>
  </PMarzy>
</Adnotacje>

Pominięte P_18A to błąd walidacji, a nie „brak MPP”. Pozostałe pola tej sekcji i typowe pomyłki w nich omawiamy w najczęstszych błędach walidacji FA(3).

Jeśli masz plik XML i chcesz sprawdzić, czy Adnotacje są kompletne, wrzuć go do walidatora. Walidator zgłosi brak P_18A, ale nie sprawdza, czy wartość pasuje do progu i załącznika nr 15.